Zagrożenie powodziowe

Organy administracji morskiej, czyli minister właściwy do spraw gospodarki morskiej oraz dyrektorzy urzędów morskich, opracowują oraz dokonują cyklicznego przeglądu i aktualizacji dokumentów planistycznych wymaganych Dyrektywą 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dyrektywą Powodziową) oraz ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne w zakresie powodzi od strony morza.
Dokumenty te to:
- wstępna ocena ryzyka powodziowego (WORP) od strony morza, w tym morskich wód wewnętrznych;
- mapy zagrożenia powodziowego (MZP) od strony morza, w tym morskich wód wewnętrznych;
- mapy ryzyka powodziowego (MRP) od strony morza, w tym morskich wód wewnętrznych;
- plany zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP) od strony morza, w tym morskich wód wewnętrznych.
Projekty tych dokumentów są przekazywane do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i scalane z projektami dotyczącymi pozostałych typów powodzi. Następnie podlegają odpowiednim procesom legislacyjnym: uzgodnieniom, opiniowaniu, konsultacjom publicznym, a ostateczne wersje dokumentów są zatwierdzane przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej (WORP, MZP i MRP) lub przyjmowane przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia (PZRP).
Celem WORP jest wyznaczenie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi, czyli obszarów, na których istnieje znaczące ryzyko powodziowe lub na których wystąpienie dużego ryzyka jest prawdopodobne. Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi wyznaczone w WORP nie stanowią podstawy do planowania przestrzennego. Celem WORP nie jest wyznaczenie precyzyjnego zasięgu obszarów zagrożonych powodzią, lecz wstępne ich zidentyfikowanie. Na podstawie wyników WORP w kolejnych dokumentach cyklu planistycznego wyznaczane są precyzyjnie obszary przedstawione na MZP (zasięg obszarów zagrożenia powodziowego, głębokości, rzędne zwierciadła oraz kierunki i prędkości przepływu wody) i MRP (wielkości strat powodziowych, liczba ludności oraz obiekty zagrożone zalaniem), a w konsekwencji opracowywane są PZRP. Dopiero te dokumenty są podstawą do prowadzenia polityki przestrzennej na obszarach zagrożenia powodziowego.
WORP wykonuje się w oparciu o dostępne lub łatwe do uzyskania informacje obejmujące:
- hydrografię, topografię terenu oraz jego zagospodarowanie;
- opis powodzi historycznych, które spowodowały znaczące negatywne skutki dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej,
- ocenę potencjalnych negatywnych skutków powodzi mogących wystąpić w przyszłości,
- prognozę długofalowego rozwoju wydarzeń, w szczególności wpływu zmian klimatu na występowanie powodzi.
MZP i MRP są opracowywane z wykorzystaniem matematycznego modelowania hydraulicznego wykonywanego dla następujących scenariuszy:
- szczególne zagrożenie powodzią (prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi wynosi 1%),
- niskie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi (0,2%),
- uszkodzenie lub zniszczenie wału przeciwsztormowego lub wału przeciwpowodziowego.
Głównym celem PZRP jest ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej, poprzez realizację działań służących minimalizacji zidentyfikowanych zagrożeń. Działania te prowadzić będą m.in. do obniżenia strat powodziowych.
PZRP obejmują wszystkie aspekty zarządzania ryzykiem powodziowym, w szczególności działania ukierunkowane na zapobieganie, ochronę i właściwe przygotowanie do powodzi, w tym prognozowanie powodzi, oraz systemy wczesnego ostrzegania, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych obszarów dorzecza.
Na rządowej stronie dedykowanej powodzi można znaleźć więcej informacji o zagrożeniu powodziowym oraz dokumenty opracowane we wszystkich cyklach planistycznych Dyrektywy Powodziowej.
Aktualnie obowiązujące mapy są dostępne w systemie ISOK – Hydroportal: